Videoyu Görüntüle
Videoyu Görüntüle
Geleneksel El Sanatları ve Halıcılık
Karaman | Karaman'ın Gelenekler
Hits smaller text tool iconmedium text tool iconlarger text tool icon

Karaman geleneksel el sanatları bakımından zengin çeşit ve potansiyele sahiptir. Bunların başlıcaları; halıcılık, kilimcilik, çul dokumacılığı, yastıkcılık, yorgancılık, iğne oyası, el ve makina nakısı, trikotaj, makrume, kumaş boyamacılığı, bakır işlemeciliği, doğramacılık ve mobilyacılıktır. Karaman'ın Taşkale halısı, Ayrancı'nın Koraş halısı, Yollarbaşı'nın halı yastıkları ünlüdür. Karaman halılarında en belirgin motif laledir.

HALICILIK

Halıcılık, Taşkale kasabası ve Koraş köyünde, geleneksel el sanatı olarak yapılmaktadır. Selçuk Üniversitesi Karaman Meslek Yüksek Okulu Halıcılık Bölümünde de, 1989 yılından bu yana ilmi olarak eğitim ve öğretim devam etmektedir.

Taşkale kasabasında, Kızılları Halısı adıyla, 40'ın üzerinde geleneksel motif ve desen uygulanmaktadır. Halı dışında yastık, terk heybesi, çanta, seccade gibi turistik amaçlı dokumalar da yapılan kasabada, 650 dolayında tezgah bulunmaktadır. Kızıllar Halısı'nda sarı ve kırmızı renkler hakimdir. Genellikle kök boya kullanılmaktadır. Kullanılan motifler ,enbelli, mihrplı, ki-liseli, tepsi göbekli, çavuş göbekli, post motifli, gölük sulu, tek göbekli, atgöyneği. kuşlu çöp sulu, dalak göbekli, küsen göbekli, mangal göbekli... gibi.

Karaman Meslek Yüksek Okulu Halıcılık Bölümü'nde, 55 halı ve kilim tezgahı bulunmaktadır. Boya atölyesinde, Karaman yöresindeki bitkilerden elde edilen, doğal boya yapılmaktadır. Halı yanında kilim, zili, sumak ve cicim dokuma teknikleri de gösterilmektedir.

Halk Eğitim Merkezi ve ASO Müdürlüğü tarafından da, halıcılık kursları düzenlenmekte, hediyelik ve turistik halı türleri de dokunmaktadır.

Halk Eğitim Merkezi ve ASO Müdürlüğü ile Kız Meslek Lisesi Müdürlükleri, bayanlara yönelik, iğne oyası, el nakısı, makine nakısı, trikotaj, makrume, yorgancılık, kumaş boyama, çorap örmeciliği, dikiş kursları açarak, el sanatlarının gelişmesine ve aile bütçesine katkıda bulunmaya çalışmaktadırlar.


Karaman'da yapılan önemli el sanatlarından biri de yastıkcılıktır. Yaklaşık 100 yıldan beri yapılmaktadır. 12 yastık, bir takım olarak değerlendirilir. 10 yıl önce, 18 yastıkcı varken, bugün 5 usta, yastık imalatı ile uğraşmaktadır. Dokuma halı, makine halısı, kadife ve kilim yastıkları yapılmaktadır. Bir usta, yılda 100 takımyapıp, satmaktadır.

Bu el sanatlarının yanında, 15 usta tarafından icra edilen yorgancılık; 5 usta tarafından sürdürülmekte olan, körük ocaklı demircilik (sıcak demircilik); çaput çul dokumacılığı (tezgahlarda); Ermenek cezaevinde bakır işlemeciliği; Karaman merkez cezaevinde ağaç işleri; tarihe karışmaya yüz tutmuş tek usta tarafından halen imal edilen at araba ve fayton imalatı, semer, palan ve koşum malzemeleri yapımı ile ilgili el sanatları da devam etmektedir.

Mobilya ve dekorasyon yönünden de Karaman, önemli fabrika ve atölyelere sahiptir.

Halıcılık ilimizin önemli gelir ve geçim kaynaklarından biridir. Yılda 16.500 m2 halı dokunmaktadır. Karaman’ın muhtelif yerlerinde 1.500 halı tezgahı bulunmaktadır. En çok halı dokunan yer Taşkale kasabası ve Koraş’tır. İlimizde dokunan halı çeşitleri şunlardır:

  • Taşkale Halısı (Kızıllar Halısı)
  • Kula Halısı
  • Kars Halısı
  • Kasaba (K.Karabekir) Halısı
  • Yollarbaşı (İlisıra) Halısı
  • Bergama Halısı
  • Şirvan Halısı
  • Koraş Halısı